دوره 1، شماره 3، 1400، صفحات 56 - 68
نویسندگان : سیدعلیرضا امین *

چکیده :
هنگامی که دو خطاب حقوقی در مرحله¬ی قانون¬گذاری متعارض نباشند، بلکه در مرحله¬ی اجرای قانون، تنافی بینشان بروز نماید، از آن به تزاحم، تعبیر می¬گردد. اصولیون از تزاحم به عنوان یکی از اقسام تنافی، یاد می¬کنند. در اصطلاح، به تنافی دو حکم ناشی از عدم امکان جمع بین آن دو در مقام امتثال، تزاحم گفته¬می¬شود. راه برون¬رفت از تزاحم، آن است که اگر یکی از دو حکم متزاحم نسبت به دیگری ترجیح داشته باشد، عقل حکم به ترجیح آن می¬دهد وگرنه حکم عقل، تخییر در انجام یکی از دو مورد است. عالمان علم اصول براى بیان ملاک ترجیح، مرجحاتی از قبیل داشتن بدل، تقدیم مشروط به قدرت عقلی بر مشروط به قدرت شرعی، تقدم اهم بر مهم و اسبقیت زمانی را ذکر نموده اند، که در این مقاله به شیوه توصیفی و تحلیلی و ابزار کتابخانه¬ای مورد بررسی قرار خواهند گرفت. نتایج حاکی از آن است که پذیرش قلمرو این مرجحات نزد اصولیون، با اختلافاتی همراه است.

کلمات کلیدی :
بدل، سبقت زمانی، شرط قدرت عقلی، شرط قدرت شرعی، مرجحات تزاح


مشاهده مقاله
105
دانلود
0
تاریخ دریافت
۱۷ آذر ۱۴۰۰
تاریخ ریوایز
۲۷ دی ۱۴۰۰
تاریخ پذیرش
۲۷ بهمن ۱۴۰۰