موسسه آموزش عالی آپادانا فصلنامه تحقیقات نوین میان رشته ای حقوق 2783-3631 5 1 2025 06 11 The Role of Neuroscience in Strengthening Judges' Knowledge in Criminal نقش علوم عصب شناسی در تقویت علم قاضی در دادرسی های کیفری 91 104 10.22051/jera.2021.31891.2698 FA سالار استادیار حقوق کیفری و جرم شناسی موسسه آموزش عالی رشدیه، تبریز، ایران. پویا کارشناس ارشد حقوق خصوصی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تبریز. 2025 04 15 Proceedings Abstract Advances in neuroscience and the emergence of the field of neuroscience have had a profound impact on judicial systems, enabling the use of technologies such as functional brain imaging and electroencephalography in assessing criminal intent, the degree of criminal responsibility, and the honesty of witnesses and defendants. Findings indicate that data from these sciences can help reduce judicial errors and improve fair trial standards, and be effective in the process of establishing the truth and creating a sense of conscience for judges. However, ambiguity in the interpretation of neuroimaging data and the possibility of violating the principle of impartiality of judges are challenges to this issue. A comparative analysis of international legal standards shows that acceptance of neuroscience findings requires experimental reproducibility, low error rates, and acceptance in reputable scientific communities. The results of the present study emphasize that although neuroscience data can play an effective role in creating the science of the judge, they cannot be used alone as independent and definitive evidence in criminal proceedings, but rather should be evaluated in the form of judicial precedent and expert theory along with other traditional evidence. Acceptance of these findings in the Iranian legal system requires the development of transparent legal frameworks, reform of judicial procedures, and the promotion of the specialized knowledge of judges and lawyers to prevent possible abuses and misinterpretations. پیشرفت‌های علوم اعصاب و ظهور حوزه حقوق عصب شناختی تأثیر عمیقی بر نظام‌های دادرسی داشته و امکان بهره‌گیری از فناوری‌هایی مانند تصویربرداری عملکردی مغز و نوار مغزی را در ارزیابی قصد مجرمانه، میزان مسئولیت کیفری و تشخیص صداقت شهود و متهمان فراهم ساخته است. یافته‌ها نشان می‌دهد که داده‌های این علوم می‌توانند به کاهش خطاهای قضایی و ارتقای استانداردهای دادرسی عادلانه کمک نموده و در فرآیند احراز حقیقت و ایجاد قناعت وجدان برای قاضی مؤثر باشند. با این حال، ابهام در تفسیر داده‌های تصویربرداری عصبی و احتمال نقض اصل بی‌طرفی قضات، چالش‌های این مساله محسوب می‌شود. تحلیل تطبیقی استانداردهای حقوقی بین‌المللی نشان می‌دهد که پذیرش یافته‌های علوم اعصاب مستلزم قابلیت بازتولید تجربی، نرخ خطای پایین و پذیرش در جوامع علمی معتبر است. نتایج پژوهش حاضر بر این امر تأکید دارد که هرچند داده‌های علوم عصب شناسی می توانند در ایجاد علم قاضی نقش موثری ایفا کنند، اما نمی‌توانند به تنهایی به‌عنوان ادله مستقل و قطعی در دادرسی کیفری مورد استفاده قرار گیرند، بلکه باید در قالب امارات قضایی و نظریه کارشناسی در کنار سایر ادله سنتی مورد ارزیابی قرار گیرند. پذیرش این یافته‌ها در نظام حقوقی ایران نیازمند تدوین چارچوب‌های قانونی شفاف، اصلاح رویه‌های قضایی و ارتقای دانش تخصصی قضات و وکلا است تا از سوء‌استفاده‌های احتمالی و تفاسیر نادرست جلوگیری شود. /downloadfilepdf/2012012