موسسه آموزش عالی آپادانا فصلنامه تحقیقات نوین میان رشته ای حقوق 2783-3631 6 1 2026 06 15 Topic: Good law, good economy (the possibility or lack of reciprocal effects of good law on economic reform in the Iranian legal system) موضوع: قانون خوب، اقتصاد خوب (امکان یا امتناع اثرگذاری متقابل قانون خوب بر اصلاح اقتصاد در نظام حقوقی ایران) 6 23 10.22051/jera.2021.31891.2698 FA صادق دانشجوی دکترای و مدرس، گروه حقوق عمومی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران. پریا پژوهشگر حقوق، شیراز، ایران 2025 11 11 The relationship between law and economics is considered one of the most fundamental areas of interaction between law and economics, and examining the mutual relationship between the two, especially within the framework of the concepts of "good law" and "good economics," can open a new horizon in analysing the effectiveness of legal systems. Good law is not simply a set of coherent rules, but rather a manifestation of the legislator's will to achieve justice, transparency, stability, and economic efficiency; while a good economy is the result of the formation of economic and legal institutions that operate on the basis of trust, predictability, and reduced transaction costs. The central question of the present study is whether, in the Iranian legal system, there is a possibility of mutual influence between good law and good economy, or does this relationship not reach the stage of realization due to structural, institutional, and policy obstacles? This research, relying on new institutionalist theories and economic analysis of law, has examined the capacities and limitations of the law's influence on reforming the economic structure in Iran. The findings show that although good law inherently has the ability to guide the economic system and improve macro indicators, in the Iranian legal context, factors such as weakness in the economic evaluation system of laws, instability in legal policymaking, conflict of institutional interests, and the lack of an effective oversight system have prevented the realization of this link. Accordingly, reforming the legislative structure, institutionalizing ex ante and ex post evaluation of laws, and strengthening supervisory institutions can pave the way for the formation of a sustainable and two-way relationship between good law and good economics in the Iranian legal system. رابطه‌ی میان قانون و اقتصاد، از بنیادی‌ترین عرصه‌های تعامل میان علم حقوق و علم اقتصاد به‌شمار می‌رود و بررسی نسبت متقابل آن دو، به‌ویژه در چارچوب مفهوم «قانون خوب» و «اقتصاد خوب»، می‌تواند افق تازه‌ای در تحلیل کارآمدی نظام‌های حقوقی بگشاید. قانون خوب نه صرفاً مجموعه‌ای از قواعد منسجم، بلکه تجلی اراده قانون‌گذار در جهت تحقق عدالت، شفافیت، ثبات و کارایی اقتصادی است؛ در حالی‌که اقتصاد خوب نیز نتیجه شکل‌گیری نهادهای اقتصادی و حقوقی‌ای است که بر پایه‌ی اعتماد، پیش‌بینی‌پذیری و کاهش هزینه‌های مبادله عمل می‌کنند. پرسش محوری پژوهش حاضر آن است که آیا در نظام حقوقی ایران، امکان اثرگذاری متقابل قانون خوب و اقتصاد خوب وجود دارد، یا به‌واسطه‌ی موانع ساختاری، نهادی و سیاست‌گذاری، این رابطه به مرحله‌ی تحقق نمی‌رسد؟ این پژوهش با تکیه بر نظریه‌های نهادگرایی جدید و تحلیل اقتصادی حقوق، به واکاوی ظرفیت‌ها و محدودیت‌های تأثیرگذاری قانون بر اصلاح ساختار اقتصادی در ایران پرداخته است. یافته‌ها نشان می‌دهد که هرچند قانون خوب ذاتاً قابلیت جهت‌دهی به نظام اقتصادی و بهبود شاخص‌های کلان را دارد، اما در بستر حقوقی ایران، عواملی همچون ضعف در نظام ارزیابی اقتصادی قوانین، ناپایداری در سیاست‌گذاری حقوقی، تعارض منافع نهادی و فقدان نظام نظارت مؤثر، مانع از تحقق این پیوند شده‌اند. بر این اساس، اصلاح ساختار قانون‌گذاری، نهادینه‌سازی ارزیابی پیشینی و پسینی قوانین، و تقویت نهادهای نظارتی می‌تواند زمینه‌ساز شکل‌گیری رابطه‌ای پایدار و دوسویه میان قانون خوب و اقتصاد خوب در نظام حقوقی ایران باشد. /downloadfilepdf/836560