در دهه‌های اخیر، توجه به کسب‌وکارهای نوپا، به‌ویژه در حوزه نوآوری اجتماعی، به‌عنوان ابزاری کارآمد برای توسعه اقتصادی و اجتماعی در مناطق محروم، به‌طور چشمگیری افزایش یافته است. پژوهش حاضر با هدف تحلیل سیاست‌های مرتبط با توسعه کسب‌وکارهای نوپای مبتنی بر نوآوری اجتماعی و بررسی نقش حقوق مالکیت معنوی در حمایت و تقویت نوآوری اجتماعی استارت‌آپ‌های دیجیتالی در مناطق محروم ایران نگاشته شده است. نوآوری اجتماعی از طریق ایجاد تغییرات ساختاری، ارتقای عدالت اجتماعی و تقویت مشارکت عمومی می‌تواند زمینه‌ساز شکل‌گیری آثار پایدار و بلندمدت در جامعه گردد. کسب‌وکارهای نوپای فعال در مناطق محروم نیز قادرند با اتکا بر نیازهای بومی و بهره‌گیری از منابع موجود، به طراحی و استقرار الگوهای پایدار کسب‌وکار اقدام کنند. مقیاس‌پذیری و نهادینه‌سازی این نوع کسب‌وکارها از عوامل اساسی در ایجاد تغییرات سیستمیک و پایدار محسوب می‌شود و تحقق آن مستلزم انعطاف‌پذیری، مشارکت مؤثر جامعه محلی و تمرکز بر خلق ارزش اجتماعی است. این پژوهش علاوه بر بررسی توسعه کسب‌وکارهای نوپای اجتماعی، به تبیین نقش حقوق مالکیت معنوی در حمایت و تقویت این نوآوری‌ها می‌پردازد. تحلیل نمونه‌های موفق کسب‌وکارهای نوپا در مناطق محروم و ارزیابی تأثیرات نظام مالکیت فکری بر رشد و پایداری آنها نشان می‌دهد که وجود چارچوب حقوقی کارآمد می‌تواند فرآیند نوآوری را تسهیل کرده و به تقویت انگیزه‌های کارآفرینانه در این مناطق کمک کند. نظام حقوق مالکیت فکری نیز به‌عنوان بخشی بنیادین در چرخه نوآوری، نقش مهمی در توسعه خلاقیت، ارتقای دانش و پیشرفت فناوری ایفا می‌کند. روش تحقیق پژوهش حاضر، کتابخانه‌ای و مبتنی بر تحلیل محتوای توصیفی است که از طریق استنتاج و بررسی منابع اصیل علمی، شامل کتب، مقالات، اسناد و مدارک معتبر، انجام شده و تلاش دارد پیوند میان دو حوزه مدیریت و حقوق را در زمینه نوآوری اجتماعی تبیین کند و به این پرسش که چگونه حقوق مالکیت معتوی می‌تواند از نوآوری‌ فناوری‌های دیجیتالی حمایت کند پاسخ دهد.

نوآوری اجتماعی کسب و کارهای نوپا محرومیت زدایی مناطق محروم حقوق مالکیت فکری